พระพิมพ์ กรุศาลเจ้า แตกกรุที่บริเวณตลาดต้นลำไย ราวปี พศ 2498 จากการบอกเล่าของเซียนพระรุ่นเก่าที่อาศัยอยู่บริเวณตลาดต้นลำไย ซึ่งมีพระพิมพ์ที่ถูกพบหลายพิมพ์ แต่มีพระพิมพ์หลักๆ ที่พบเป็นจำนวนมากได้แก่ พระพิมพ์ยอดขุนพล และพระพิมพ์ขุนไกร ที่ถูกพบจำนวนมากที่สุด

พระพิมพ์ขุนพล กรุศาลเจ้า จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพระพิมพ์ศิลปะเชียงแสน - เชียงใหม่ ประทับนั่งสดุ้งมารโดยภาพที่แสดงไว้ด้านบน เป็นพระพิมพ์ขุนพลที่มีลักษณะเดิม บางองค์ได้ถูกทาด้วยรักแล้วจึงปิดทอง หลากหลายสีและสภาพแตกต่างกันออกไป พระพิมพ์องค์แรก (จากซ้ายไปขวา) ทารักเฉพาะด้านหน้า ปิดทอง ส่วองค์ที่สอง สี่ และห้า เป็นพระสภาพผิวเดิมๆ มีรารักปรากฏให้เห็นอยู่ทั่วไป บนผิวพระพิมพ์ ส่วนองค์ที่สาม เป็นพระพิมพ์ที่ถูกทารักปิดทั้งองค์ มีรักหลุดร่อนไปตามกาลเวลา

โดยพระพิมพ์ลักษณะนี้มีขนาด ฐานกว้าง 4 ซม สูง 6 ซม. ผิวพระด้านหลังปาดเรียบ ปราศจากรอยนิ้วมือ ฐานด้านล่างกว้าง ผิวด้านข้าง บ้างก็มีการปิดเนื้อดินส่วนเกินออกไป บางองค์เหลือทิ้งไว้ในสภาพเดิม พระเนื้อเดิมที่ไม่ได้ถูกทารักปิดทอง มักมีรารักอยู่ประปรายให้ได้พบเห็นบ้าง

พระพิมพ์ขุนพล กรุศาลเจ้า เนื้อว่าน และเนื้อดินที่ยังไม่ได้ถูกเผา นับว่าหายากที่สุด ส่วนพระพิมพ์ที่ถูกทารัก หรือทารักปิดทองก็หาได้น้อยเช่นกัน

พระพิมพ์ขุนไกร กรุศาลเจ้า จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพระอีกพิมพ์หนึ่งซึ่งได้ถูกขุดพบที่บริเวณศาลเจ้า ตลาดต้นลำไย จังหวัดเชียงใหม่ โดยลักษณะขององค์พระเป็นพระพุทธรูปเชียงแสน เชียงใหม่ ประทับนั่งสดุ้งมาร ใต้ต้นโพธิ์ ซึ่งภาพที่แสดงอยู่ข้างบนนี้เป็นพระพิมพ์ขุนไกรหลากหลายสภาพ และหลายรูปแบบ โดย 2 องค์แรก ทารักทั้งด้านหน้า และด้านหลัง องค์ถัดมาเป็นเนื้อดินดิบที่ไม่ได้ผ่านการเผา แล้วนำเอาไปทารักปิดทอง ก่อนนำไปบรรจุไว้ในเจดีย์หลังศาลเจ้า คู่ถัดมาเป็นพระเนื้อดินปิดทองโดยไม่ได้ทารัก ส่วนองค์สุดท้ายเป็นเนื้อดินที่ถูกเผาจนกลายเป็นเนื้อเขียวครบแดง ซึ่งพระพิมพ์ขุนไกรที่ได้นำมาแสดงนี้เป็นพระพิมพ์ดินเผาแบบพิเศษที่หายากกว่าพระพิมพ์เนื้อสีธรรมดา

ฐานกว้าง 4.5 ซม สูง 6.5 ซม. ผิวพระด้านหลังปาดเรียบ "ปราศจารรอยนิ้วมือ" ฐานด้านล่างกว้าง ผิวด้านข้าง บ้างก็มีการปิดเนื้อดินส่วนเกินออกไป บางองค์เหลือทิ้งไวในสภาพเดิม พระเนื้อเดิมที่ไม่ได้ถูกทารักปิดทอง มักมีรารักอยู่ประปรายให้ได้พบเห็นบ้าง

พระพิมพ์ขุนไกร กรุศาลเจ้า ก็เช่นเดียวกับพระพิมพ์ขุนพล โดยพระพิมพ์เนื้อว่าน และเนื้อดินที่ยังไม่ได้ถูกเผา(ดินดิบ) นับว่าหายากที่สุด ส่วนพระพิมพ์ที่ถูกทารัก หรือทารักปิดทองก็หาได้น้อยเช่นกัน
ส่วนที่หาได้น้อยรองลงมาก็ได้แก่พระพิมพ์เนื้อเขียว ที่เป็นที่นิยมของนักสะสมพระเครื่องนั่นเอง

พระพิมพ์ดินเผา พิมพ์พระประธาน เป็นหนึ่งในพระพิมพ์ที่พบจำนวนไม่มากจากกรุศาลเจ้า จังหวัดเชียงใหม่

พระพิมพ์ได้แสดงถึงภาพนูนต่ำ พระพุทธรูป ปางสมาธิ นั่งขัดสมาธิราบ บนฐานบัวชั้นเดียว มีรายละเอียดอื่นๆ ไม่มากนัก ส่วนเครื่องหมายที่ด้านหลังพระพิมพ์ น่าจะถูกทำเครื่องหมายไว้โดยเจ้าของพระพิมพ์ที่ทำเครื่องหมายไว้ก่อนนำมาบรรจุในเจดีย์

 

ส่วนพระพิมพ์แบบอื่น ๆ ที่มีการขุดค้นขึ้นมาในคราวเดียวกัน ได้แก่ พระคงลำพูน ไม่มากนัก ส่วนพระพุทธรูปมีทั้งพระหินจุยเจียใส แกะเก่า และแก้วสีเหลืองสีเขียวองค์ไม่ใหญ่โตนัก หลายสิบองค์ ซึ่งก็ไม่น่าเชื่อว่าในปัจจุบันจะมีให้พบเห็ยนมากมายถึงเพียงนี้ มีทั้งปางเปิดโลก ปางไสยยาสน์ ปางลีลา โดยจากประวัติการขุดค้นพบ ตามแหล่งโบราณ หรือเจดีย์ที่ทลายลงมายังไม่เคยได้รับข้อมูลว่ามีพระพุทธรูปปางแปลกๆ เหล่านี้เลย ซึ่งทางผู้เขียนยังคงเชื่อว่าชาวบ้านในสมัยก่อนไม่น่าจะมีความคิดสร้างพระปางแปลกๆ เหล่านี้ จะมีก็แต่ชาวบ้านในสมัยนี้เท่านั้น สุดท้ายคือพระพุทธรูปเนื้อสำริด ซึ่งพบเพียงไม่กี่องค์ และหนึ่งในจำนวนนี้คือพระพุทธรูปเนื้อนากองค์งาม ที่แสดงภาพอยู่ในหนังสือที่ระลึกงานนิทรรศการพระบูชา และพระเครื่องล้านนา ปีพศ 2543 และ ปีพศ 2545 นั่นเอง

หมายเหตุ

ภาพพระกรุศาลเจ้า จังหวัดเชียงใหม่นี้ มีแหล่งที่มาจาก พระเครื่องที่สะสมไว้เป็นส่วนตัว และพระพิมพ์บางองค์ ภาพพระส่วยนใหญ่ได้ขอหยิบยืมมาจากนักสะสมพระรุ่นเก่า ที่เก็บพระไว้ตั้งแต่พระชุดนี้แตกกรุใหม่ๆ และเป็นที่โชคดีมากที่พระในชุดนี้หลายๆ องค์ได้ถูกอันเชิญไปแสดงไว้ในหนังสือพระบูชา และพระเครื่องล้านนา ปี พศ 2543 โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ที่ศึกษาหาความรู้ได้รู้จักพระพิมพ์ตจากกรุนี้ให้มากขึ้น โดยสามารถใช้ภาพที่แสดงไว้ในหน้านี้เปรียบเทียบกับพระพิมพ์ที่ท่านมีอยู่ ให้นักนิยมพระรุ่นหลังได้ศึกษาหาความรู้กันต่อไป