ศิลปะแบบบันทายสรี (Bantaey Srei)
ราวพุทธศตวรรษที่ 1510 - 1550


ศิลปะแบบบันทายสรีนับเป็นศิลปะที่มีความยุ่งยากที่สุดแบบหนึ่งในศิลปะขอม คือมีทั้งแบบที่รักษาศิลปะแบบเกาะแกร์ไว้ทั้ง 2 แบบ คือแบบที่มีขอบผ้าพับย้อนออกมาที่หน้าท้อง และแบบที่มีชายพกอยู่เหนือต้นขาด้านซ้าย นอกจากนี้ยังมีบางแบบที่ย้อนกลับไปใช้เครื่องแต่งตัวแบบเรียบ แต่ไม่เป็นริ้วแบบสมัยโบราณ สำหรับเครื่องแต่งกายที่มีริ้วจะใช้สำหรับรูปเทวดาที่สำคัญ ส่วนเครื่องแต่งกายแบบไม่มีริ้วมักใช้กับบุคคลชั้นรองตามซุ้มต่าง ๆ บริเวณปราสาท


แสดงรูป Simha มีหัวเป็นสิงห์ มีแขน 4 ข้าง

ทวารบาล (Gatekeeper) ปราสาทบันทายสรี

ภาพสลักตอนพระภีมะกำลังรบกับพระทุรโยธน์ บนหน้าบันประตู ซุ้มปราสาทบันทายสรี ศิลปะแบบบันทายสรี

ในตอนปลายของศิลปะแบบบันทายสรี รูปเทวดาที่สำคัญได้หันมาทำขึ้นแบบมีเอกลักษณ์ตมความงามของแบบบันทายสรีเอง ภาพบุคคลชั้นรองก็นุ่งเครื่องแต่งกายมีริ้วตามประเพณีผสมกับความงามแบบใหม่ โดยศิลปะการแต่งกายแบบบัทายสรีตอนปลายนี้เป็นต้นเค้าของการแต่งกายแบบบาปวนในสมัยต่อมา
พระพุทธรูปเริ่มกลับมีขึ้นอีกในราวตอนปลายของศิลปะแบบเกาะแกร์ แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ที่เข้ามาในช่วงนั้น พระมัสสุสั้น พระเกศาเป็นแบบขมวดแสดงถึงความไม่เข้าใจในการสร้างพระพุทธรูปที่มีมาแต่เดิม


เทวรูปบุรุษ หิน ศิลปะเขมรแบบบันทายสรี-ต้นบาปวน (Hindu God, Stone, Bantaey Srei with Early Baphoun Style)


Ref: เรื่องจากหนังสือศิลปะขอม, พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2539, หม่อมเจ้า สุภัทรดิศ ดิศกุล

ภาพ: "Angkor" Splendors of the Khmer Civilization and Thai Collection book.

Back to Khmer_Knowledge Page