การเริ่มต้น อยู่ช่วงเวลาระหว่างพุทธศตวรรษที่ 19 ซึ่งตรงกับราชวงศ์ซุ่ง
ของประเทศจีน เนื่องจากในช่วงเวลานั้น ทางภาคใต้ของประเทศจีน เกิดปัญหาการรบพุ่งกับชนเผ่ามองโกล
ทำให้มีชาวจีนอพยพเข้ามาในประเทศไทย และมีบางส่วนที่อพยพลงมายังอาณาจักรสุโขทัย
ในจำนวนนั้นอาจมีช่างปั้นชาวจีนอพยพเข้ามายังอาณาจักรสุโขทัย และได้นำเอาเทคนิคการปั้น
เข้ามาเผยแพร่ และได้ใช้เมืองสวรรคโลกเป็นศูนย์กลางการทำเครื่องปั้นดินเผาในสมัยนั้น
เนื่องจากมีคุณภาพดินที่ดีกว่าที่อื่น ๆ
อีกทั้งยังมีการสันนิษฐานว่า หลังจากนั้นมีช่างชาวจีนบางส่วน
อพยพไปยังแม่น้ำน้อย วัดพระปรางค์ อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี เนื่องจากในภายหลังได้มีการขุดพบหลักฐานโบราณวัตถุศิลปะอยุธยาตอนต้น
เช่นพระพุทธรูป เครื่องปั้นดินเผา โดยมากเครื่องปั้นดินเผาที่สร้างขึ้นจากบริเวณวัดพระปรางค์เป็นภาชนะผิวหยาบ
มักเป็นไห หรือขวดทรงสูง ปากแคบและหนา มีหูทำเป็นรูปบ่วง เคื่องปั้นในบริเวณนี้มีอายุราวพุทธศตวรรษที่
22 - 23
ส่วนการสิ้นสุดของเครื่องถ้วยสุโขทัย ยุติลงในช่วงการทำสงครามระหว่างอาณาจักรล้านนา
และอาณาจักรอยุธยา โดยเจ้าเมืองสวรรคโลกได้เข้าสวามิภักดิ์กับพระเจ้าติโลกราช
แห่งอาณาจักรล้านนา และน่าจะมีการกวาดต้อนผู้คน ไปยังอาณาจักรล้านนาด้วย
ทำให้การผลิตเครื่องถ้วยสุโขทัยยุติลง และกลับไปเจริญรุ่งเรืองที่อาณาจักรล้านนา
